Dechreuodd grŵp o fyfyrwyr y flwyddyn gyda’r cwestiwn, ‘Sut allwn ni wneud gwahaniaeth’. Wyth mis yn ddiweddarach, cawsant eu cydnabod trwy gael eu dyfarnu â gwobr Baner Werdd Eco-Ysgolion.
Rydym yn hynod falch o gyhoeddi, diolch i’n Cymdeithas Amgylcheddol, dan arweiniad Mrs Bird a Mrs Menegazzi, mai Coleg Dewi Sant yw’r coleg cyntaf yng Nghymru i gael ei ddyfarnu â Gwobr Baner Werdd Eco-Ysgolion nodedig.
Eco-Sgolion yw rhaglen addysg amgylcheddol fwyaf y byd, gan ymgysylltu â mwy nag 20 miliwn o bobl ifanc mewn dros 100 o wledydd.
Wedi’i gyflwyno yng Nghymru gan Cadwch Gymru’n Daclus, mae’r rhaglen yn annog myfyrwyr i gymryd yr awenau wrth fynd i’r afael â materion amgylcheddol yn eu hysgolion, colegau a chymunedau lleol.
Gwobr y Faner Werdd yw achrediad mwyaf mawreddog y rhaglen. Dim ond i sefydliadau sy’n dangos gweithredu amgylcheddol ystyrlon trwy arweinyddiaeth myfyrwyr, ymgysylltu â’r gymuned, a chynllunio cynaliadwyedd hirdymor y rhoddir y wobr.
Dechreuodd y Gymdeithas Amgylcheddol weithio tuag at y wobr ym mis Hydref 2025, gan ennill y wobr Efydd erbyn y Nadolig.
Ychydig fisoedd yn ddiweddarach, roedd y myfyrwyr eisoes wedi ennill y wobr Arian, ac ar Fehefin 1af, yn dilyn archwiliad a chyflwyniad, fe wnaethant gyflawni statws y Faner Werdd.
Er bod 11 aelod o staff a’r Gaplaniaeth wedi chwarae eu rhan yn y llwyddiant hwn, ein myfyrwyr fu’r grym a yrrodd yr ymgyrch.
Mae cydnabyddiaeth arbennig yn mynd i Julia Graczyk a Mia Willecome, a gymerodd ran ym mhob gweithgaredd Cymdeithas Amgylcheddol drwy gydol y flwyddyn ochr yn ochr â’r cyfranwyr allweddol Eve Rees, Emily Sibichien, Owen Sirrell, Robert Katchi, Imogen Wells, Stephen Echue, Millie Flynn a Leila Rock.
Mae bod yn rhan o’r gymdeithas amgylcheddol eleni wedi bod yn gymaint o hwyl ac yn ffordd wych i mi ddysgu mwy am y materion amgylcheddol yn ein cymuned leol.
Mae ennill gwobr y Faner Werdd yn arbennig iawn, gan fod yr holl waith caled rydyn ni wedi’i wneud gyda’n gilydd i wella’n hardal wedi cael yr effaith roedden ni’n ei bwriadu.
Mia Willecome
At ei gilydd, cymerodd 85 o fyfyrwyr ran yn y fenter, boed drwy blannu hadau, creu eitemau ar gyfer y Ffair Nadolig, cymryd rhan mewn prosiectau bioamrywiaeth neu gyfrannu erthyglau at fewnrwyd y coleg.
Y peth cyntaf a wnaeth y Gymdeithas Amgylcheddol ym mis Hydref oedd creu Adolygiad Amgylcheddol.
Rhoddodd hyn dri tharged allweddol iddynt: gwella bioamrywiaeth, lleihau defnydd ynni’r coleg, a mynd i’r afael â sbwriel ar y tiroedd ac o’u cwmpas.
Yn yr wyth mis ers hynny, mae ein dysgwyr wedi cyflawni’r nodau hyn trwy sawl prosiect trawiadol. Er enghraifft, mae plannu Perllan newydd yng nghefn y coleg wedi cynyddu ein mynegai amrywiaeth Simpsons o 0.64 i 0.72 mewn dim ond ychydig fisoedd byr.
Yn yr un modd, mae’r cyfuniad o borthwyr adar newydd, tai pryfed a’r ymgyrch No Mow May eisoes yn cael effaith ar fioamrywiaeth y tiroedd.
Er mwyn gwneud Ysgol Dewi Sant yn fwy effeithlon o ran ynni, gwnaeth y myfyrwyr eu gorau i gadw drysau o amgylch y Campws ar gau i gadw gwres. Arweiniodd hyn ni hefyd i’r casgliad y dylem osod mecanweithiau cau meddal pryd bynnag y bo modd i helpu i gyflawni’r nod hwn.
View this post on Instagram
Yn olaf ond yn sicr nid leiaf, mae’r Gymdeithas Amgylcheddol wedi cael effaith enfawr ar faint o sbwriel sydd ar dir y coleg ac o’i gwmpas.
Ers mis Hydref 2025, mae saith gweithgaredd casglu sbwriel wedi casglu 27 bag o sbwriel.
Ar ben hynny, cymerodd ein myfyrwyr ran hefyd yn y Big Cardiff Tidy, gan ddangos bod eu huchelgais i lanhau’r amgylchedd yn mynd y tu hwnt i’r coleg.
Fel coleg Catholig, rydym yn gwreiddio ein hymrwymiad i gynaliadwyedd nid yn unig mewn cariad at yr amgylchedd, ond hefyd yn ein ffydd.
Mae egwyddor Gofal am y Cread yn ein hatgoffa bod y Ddaear yn rhodd gan Dduw a’n bod ni i gyd yn rhannu cyfrifoldeb am ofalu am ein cartref ni i gyd. Trwy’r Gymdeithas Amgylcheddol, mae myfyrwyr wedi bod yn rhoi’r egwyddor hon ar waith trwy gymryd camau ystyrlon i amddiffyn a gwella’r byd o’u cwmpas.
Mae’r Pab Leo XIV wedi atgyfnerthu’r neges hon yn aml drwy siarad am bwysigrwydd cyfiawnder amgylcheddol a stiwardiaeth gyfrifol, gan ei galw’n “ddyletswydd a aned o ffydd.”
Mewn cynhadledd cyn COP30 y llynedd, gofynnodd y Pab “Bydd Duw yn gofyn i ni a ydym wedi meithrin a gofalu am y byd a greodd, ac a ydym wedi gofalu am ein brodyr a’n chwiorydd. Beth fydd ein hateb?”
Er bod cyflawni statws baner werdd yn garreg filltir bwysig, dim ond y dechrau yw hyn.
Mae’r Gymdeithas Amgylcheddol eisoes yn archwilio prosiectau newydd i wella bioamrywiaeth ymhellach, lleihau gwastraff, a chryfhau ymwybyddiaeth amgylcheddol ar draws y coleg. Mae’r adborth a dderbyniwyd gan Cadwch Gymru’n Daclus wedi darparu syniadau ffres a nodau newydd ar gyfer y blynyddoedd i ddod.
Fel y coleg cyntaf yng Nghymru i gyflawni statws Eco-Gampws y Faner Werdd, mae Coleg Catholig Dewi Sant yn falch o fod yn arwain y ffordd.